Press Enter to search or ESC to close
Authorship:
Rafael Canogar
Title:
El arresto II
Date:
1972
Dimensions:
Lienzo: 179,5 x 199,5 x 3 cm / Figura: 168 x 102,5 x 79 cm
Collection it belongs to:
Collection Arte Siglo XX
Inventory no.:
XX.025
El Arresto II es una obra impactante que fue incorporada por Sempere a su colección a partir de un intercambio entre ambos artistas en 1977. Se sitúa dentro de la producción crítica de Rafael Canogar de finales de los años 60 y primeros años 70, tras su etapa informalista en el grupo El Paso y en un contexto marcado por la represión política en España.
Se trata de una escultura realizada con poliéster y fibra de vidrio apoyada sobre un lienzo pintado al óleo, lo que muestra el interés del artista por experimentar con materiales y romper los límites tradicionales de la pintura. La obra representa una figura humana de espaldas lo que acentúa su anonimato. en actitud de detención, con los brazos levantados contra la pared. Transmite una sensación inmediata de violencia, tensión y sometimiento mientras una sombra pintada sobre el lienzo refuerza la sensación de control y amenaza. No vemos directamente al agente represor, sino su presencia difusa, lo que aumenta el dramatismo. El contraste entre luces y sombras y una estética cercana a la fotografía o al cartel, hace la imagen más directa y accesible.
El significado de la obra va más allá de un arresto concreto: representa la violencia institucional, la pérdida de libertad y la deshumanización del individuo durante la dictadura franquista en España.
- “Canogar”. Bilbao, Galería Lúzaro, del 12 diciembre 1971 al 5 enero de 1972.
- “Canogar”. Valencia, Galería Punto, del 6 al 28 octubre de 1972.
- “Rafael Canogar”. Barcelona, Galería Adrià, del 8 al 25 noviembre de 1972.
- 5em Festival International de la Peinture, Cagnes-sur-Mer, Musées de Cagnes-sur-Mer, junio de 1973.
- “Canogar. Pintura. Escultura. Dibuix”. Altea (Alicante), Galería Alcoiarts, del 4 al 23 de agosto de 1973.
- “Maestros de la pintura española de hoy”. México, D.F., Museo de Arte Moderno, marzo-abril de 1974.
- Rafael Canogar. «Construcciones 1968-75», París, Musée d'Art Modèrne de la Ville, 1975. Itinerancia: Høvikodden (Noruega), Sonia Henie-Niels Onstad Fondations, a partir del 20 de noviembre.
- “Rafael Canogar”, Lund (Suecia), Lunds Konsthall, del 4 de octubre al 2 de noviembre de 1975.
- “Rafael Canogar”. París, Paris Art Center, del 12 marzo al 30 abril de 1987. Itinerancia: Bochum (Alemania), Museum Bochum Kunstsammlung, del 5 septiembre al 11 octubre de 1987.
- “Rafael Canogar. Contraparada 9”, Murcia, Palacio Almudí, abril-mayo 1988.
- “Canogar. Cincuenta años de pintura”, Madrid, Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía, del 21 marzo al 28 mayo de 2001.
- “Libertad de Expresión. 25 aniversario de la Constitución Española”, Valencia, Museo de La Beneficencia, del 10 de diciembre al 7 de marzo de 2003.
- Eder, Richard: “Spanish joke: Franco declines the gift of a baby tortoise because it will live to be only 100 and he can’t bear to see a pet die”. The New York Times (Nueva York), sección 6, parte 1, 27 agosto 1972, The New York Times Magazine (Repr. bl. y n. pág. 9).
- Aguilera Cerni, Vicente: Canogar. Valencia, Galería Punto, 1972 (Repr. bl. y n. s/pág.) [cat. exp.], portada y cartel; il.
- Aguilera Cerni, Vicente: “Raphael [sic] Canogar”. D’Ars. Periodico d’arte contemporánea (Milán, Italia), año XIV, n.º 63/64, marzo-abril 1973 (Repr. bl. y n. pág. 85).
- Amón, Santiago: Canogar. Bilbao, Galería Lúzaro, [1972] (Repr. bl. y n. s/pág., con título El arresto) [cat. exp.].
- Rafael Canogar. Barcelona, Galería Adrià, 1972 (Repr. bl. y n. s/pág.) [cat. exp.]
- Santos Torroella, Rafael: "La pintura testimonial de Rafael Canogar". El Noticiero Universal (Barcelona), 21 noviembre 1972 (Repr. bl. y n. y cit. pág. 40, con título El arresto)
- Giralt Miracle, Daniel: “La eficaz iconografía de Canogar”. Destino (Barcelona), nº 1835, 2 diciembre 1972, La semana artística (Cit. pág. 52).
- “Canogar. Pintura. Escultura. Dibuix”. En Panorama de l'art espanyol d'avui. Divuit presencies. Altea, Galería Alcoiarts, 1973. (Repr. bl. y n. s/pág) [cat. exp.]
- Ve Festival international de la peinture. Cagnes-sur-Mer, R. Zimmermann, 1973 (Repr. color s/pág., nº 45; cit. s/pág., nº 45) [cat. exp.].
- Fullaondo, Juan Daniel: “En torno a Rafael Canogar”. Nueva Forma (Madrid), nº 87, abril 1973 (Repr. bl. y n. pág. 31, con título El arresto nº II)
- García Tizón, A.: Canogar. Colección de Artistas españoles Contemporáneos, Madrid, Dirección General de Bellas Artes, Servicio de Publicaciones del Ministerio de Educación y Ciencia, 1973, p. 64.
- Gamboa, Fernando y Xirau, Ramón: Maestros de la pintura española de hoy. México, D.F., Museo de Arte Moderno, Instituto Nacional de Bellas Artes y Literatura, 1974 (Cit. s/pág., nº 7, con titulo El arresto; y fecha 1973) [cat. exp.].
- Cavazzini, Gianni: “La personale alla galleria Bocchi. La cronaca abbrunata delle immagini di Canogar”. Gazzetta di Parma (Parma), 24 abril 1974 (Repr. bl. y n., con título La detención).
- García Tizón, Antonio; Aguilera Cerni, Vicente y Ballester, José María: Canogar. Construcciones 1968-1975, Musée d'Art Moderne de la Ville, Paris, 1975, cat.15, sp.:il.
- Ballester, José María: Rafael Canogar. Lund (Suecia), Lunds Konsthall, 1975 (Cit. s/pág., nº 16, con título Arresteringen II) [cat. exp.].
- Brahammar, Gunnar: "Förvånande protester mot Spanien", Kvälls Posten (Malmö, Suecia), vol. 28, nº 275, 9 octubre 1975 (Repr. bl. y n.).
- Hagen, Jens: “Die Fesseln sind es, die euch einen. Bildende Kunst in Altea”. Tendenzen (Lüneburg, Alemania), vol. 16, nº 99, enero-febrero 1975 (Repr. bl. y n. pág. 45, con título Die Verhaftung).
- Ljung, Rolf: "Brännbar utställning i Lund om våldet i Spanien". Skånska Dagbladet (Malmö, Suecia), 2 octubre 1975 (Repr. bl. y n. pág. 1).
- Romdahl, Margareta: "Svarta kroppar fulla av smärta". Dagens Nyheter (Estocolmo), 4 octubre 1975 (Repr. bl. y n. pág. 15)
- Jungkvist, Sonja: "Tid att älska, tid att dö - Spanska bilder hemma ocht ute". Skaraborgs-Tidningen / Skövde Nyheter (Skövde, Suecia), año 39, 27 octubre 1975 (Repr. bl. y n.).
-"Spansk ’protest-kunst’ på Høvikodden fra i dag". Asker og Bærums Budstikke (Billingstad, Noruega), 20 noviembre 1975 (Repr. bl. y n.).
- Hilt, Odd: "Folket under fascismen". Dagbladet (Oslo), 8 diciembre 1975 (Repr. bl. y n.).
- Oliveira, Mário de: “Pintura de crítica social em Espanha”. O Pais (Lisboa), 20 febrero 1976 (Repr. bl. y n. pág. 23, con título O peso).
- Garnería, José: "Polémica española en la Bienal de Venecia", Gazeta del Arte. Exposiciones y subastas. Año IV-número 73, 25 abril 1976, p 18 y 19; il.
- Heredia, Raquel: “Dos Españas diferentes: Rafael Canogar y Santiago de Santiago”. Gentes (Madrid), nº 9, 1 septiembre 1976 (Repr. color pág. 22).
- Don Pablo (Madrid), año I, núm. 3 y 4, número extraordinario Feria de Basilea 1976, junio-julio 1976 (Repr. color portada).
- Wescher, H.: Historia del collage. Del cubismo a la actualidad. Barcelona, Editorial Gustavo Gili, S.A., 1977 (Repr. bl. y n. nº 226)
- Sager, Peter: “Spanien:Weg mit den Zensoren”. Zeit Magazin (Hamburgo), nº 18, 22 abril 1977 (Repr. color pág. 16).
- Merlino, Mario: “Arte: Rafael Canogar: ‘Estoy cansado de querer ser trascendente’”. Opinión (Madrid), nº 96, 4-10 agosto 1978 (Repr. color pág. 57).
- Iniesta, Martín: “Rafael Canogar o la denuncia del arte”. El Socialista (Madrid), 8 octubre 1978, Cultura (Repr. bl. y n. pág. 20).
-Bonet Correa, Antonio: Museo Municipal “Casa de la Asegurada”, Colección Arte Siglo XX, Alicante, Ed. Museo Municipal “Casa de la Asegurada”, 1981, il b/n. p. 14.
- Olivares, Rosa: “Entrevista con Rafael Canogar: El eterno comienzo”. Lápiz. Revista mensual de arte (Madrid), año II, nº 16, mayo 1984 (Repr. color pág. 32)
- Calvo Serraller, Francisco: “Dar la libertad por medio de la libertad”. Revista del conocimiento (Madrid), [número especial] Sobre la violencia y la ética. Homenaje al Profesor José Luis López Aranguren, enero 1985 (Repr. color pág. 175).
- Glibota, Ante, Spielmann, Peter y Xurriguera, Gérard: Canogar, Paris Art Center/Museum Bochum, Paris/Bochum, 1987, p. 133: il.
- Otto, Sergio de: “La tortuosa trayectoria de Rafael Canogar en el Paris Art Center”. Ya (Madrid), 25 marzo 1987, Los suplementos diarios de Ya (Repr. bl. y n. pág. 1).
- Alcocer, José Luis: “¿Son unívocos los derechos humanos?”. Cruz Roja (Madrid), [número] monográfico: Los escritores ante los derechos humanos, n.º 876, VII época, abril 1987 (Repr. bl. y n. pág. 63).
-Gran Enciclopedia Larousse. Barcelona, Editorial Planeta, S.A., 1988, tomo 4 (Cit. pág. 1852, con título El arresto).
- Xuriguera, Gérard, Spielmann, Peter y Rubio, Fanny: Rafael Canogar. Contraparada 9. Exposición retrospectiva 1958-1988, Murcia, Ayuntamiento de Murcia, 1988 (Repr. color s/pág., con título El arresto; técnica mixta; dimensiones 105 x 81 cm; e imagen invertida: la zona derecha es la izquierda) [cat. exp.]
- Areán, Carlos Antonio: “Artes plásticas”. En Enciclopedia Universal Ilustrada Europeo-Americana. Madrid, Espasa-Calpe, 1989, Suplemento Anual 1971-1972 (Repr. bl. y n.pág. 21, con título El arresto).
- Canogar. Catálogo General, Barcelona, Ediciones Ibérico 2 Mil, 2 vols. 1992, p. 135; il.
- Santos Torroella, Rafael: “Canogar, entre lo testimonial y la abstracción”. ABC (Madrid), nº 177, 24 marzo 1995, ABC de las Artes (Cit. pág. 37).
- ARCO, Antonio: “Mi cartel del festival minero de La Unión busca el misterio”. La Verdad (Murcia), 13 julio 1995 (Repr. bl. y n. -fragmento- pág. 47).
-Prats Rivelles, Rafael: "Museos Valencianos. Museo Municipal de la Asegurada de Alicante", Cimal Arte Internacional, nº 46, Valencia, 1996, il. p. 76.
- Nieto Alcaide, Víctor: Canogar 1957-1997. [Toledo], Servicio de Publicaciones de la Junta de Comunidades de Castilla-La Mancha [1997], Colección Arte e Imagen, nº 2 (Repr. color pág. 132) [cat. exp.].
- Nieto Alcaide, Víctor: “En el Museo de Santa Cruz de Toledo. Canogar, cuarenta años de trabajo”. Guadalimar. Revista bimestral de las artes. (Madrid), nº 138, año XXIII, junio-septiembre 1997 (Repr. bl. y n. pág. 25).
- Rico, Pablo J., Ramírez, Pablo, Castells, Rosa Mª y Pastor, Francisco: Colección Arte Siglo XX. Museo de la Asegurada / Alicante. Alicante, Ayuntamiento de Alicante, 1998 (Repr. color pág. 36; cit. pág. 83, nº registro 25, con técnica poliéster, fibra de vidrio y acrílico sobre lienzo; y dimensiones 180 x 201 x 79 cm)
- Tusell, Javier: Las constantes artísticas de Rafael Canogar. Barcelona, Ediciones Altaya, S.A., 1999, Galería de Arte Contemporáneo, nº 7 (Repr. color pág. 102 con técnica construcción en madera y poliéster; cit. págs. 98-100)
- Nieto Alcaide, Víctor, Serrano de Haro, Amparo y Tusell, Javier: Canogar. Cincuenta años de pintura. Madrid, Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía / Aldeasa, 2001 (Repr. color pág. 121) [cat. exp.]
- Tusell, Javier: “Rafael Canogar. Cincuenta años de trabajo", Guadalimar. Revista bimensual de las artes. Madrid, febrero-marzo 2001, año XXVI, nº 156 (Cit. pág. 14)
- Trenas, Miguel Ángel: “El Reina Sofía resume en 120 obras medio siglo de labor creadora de Rafael Canogar”. La Vanguardia (Barcelona), 21 marzo 2001, Cultura (Repr. bl. y n. -fragmento- pág. 41).
- Trenas, Mila: “Cincuenta años de Rafael Canogar”. Diario de Cádiz (Cádiz), 21 marzo 2001, Cultura (Repr. bl. y n. -fragmento- pág. 53).
- Trenas, Mila: “Medio siglo de arte. El Museo reina Sofía exhibe una retrospectiva del autor”. La Tribuna de Albacete (Albacete), La Tribuna Dominical, 2001, Cultura (Repr. color pág. 45).
- “En el Reina Sofía de Madrid. Las muchas caras de Canogar”. El Periódico del Arte (Madrid), nº 44, mayo 2001, Exposiciones (Cit. pág. 16).
- Diezhandino, Marta: “Rafael Canogar: Me inspiro hasta en el arte rupestre”. Madrid y más (Madrid), 21 marzo 2001, Escenarios (Repr. color portada).
- Lucas, Antonio: “Canogar reúne 50 años de trabajo en el Reina Sofía”. El Mundo (Madrid), 21 marzo 2001, Cultura (Repr. bl. y n. pág. 55).
- Pulido, Natividad: “Canogar celebra en el Reina Sofía cinco décadas de rebeldía y compromiso ético”, ABC (Madrid), 21 marzo 2001, Cultura (Repr. bl. y n. -fragmento- pág. 52).
- “Canogar, cincuenta años de pintura”. Madrid y más (Madrid), 27 abril 2001, La Agenda: Qué hacer (Repr. bl. y n. -fragmento- pág. 3).
- Castells González, R. (Coor): El Patrimonio Municipal. 5 años de restauración en Alicante, Alicante, Patronato Municipal de Cultura, Ayuntamiento de Alicante, 2002, p. 242, il.
-AA.VV., Canogar, Ministerio de Asuntos Exteriores, SEACEX. Sociedad Estatal para la Acción Cultural Exterior, Madrid, 2003, il, p.37.
-Ors, Javier: “Varsovia se rinde ante la visión del hombre de Canogar con una completa retrospectiva”. La Razón (Madrid), 29 junio 2003, Cultura: Arte (Repr. bl. y n. pág. 32, con técnica mixta)
- “Antonio Saura y Rafael Canogar muestran el sentido humano de su obra”. El Punto de las Artes (Madrid), año XVIII, nº 706, 4-10 julio 2003 (Repr. bl. y n. portada).
- Muñoz, Miguel Ángel: Espejismo y realidad: Aproximaciones a la obra de Rafael Canogar. México, D.F., Editorial Praxis, 2003 (Cit. pág. 22).
- Muñoz, Miguel Ángel: “Rafael Canogar: entre la realidad y la memoria” Agulha. Revista de Cultura (Fortaleza / São Paulo, Brasil), nº 34, mayo 2003 (Repr. color s/pág; cit. s/pág.).
- Muñoz, Miguel Ángel: “Rafael Canogar: entre la realidad y la memoria”. La Jornada (México D.F.), nº 454, 16 noviembre 2003, La Jornada Semanal (Cit. pág. 15).
- Reyes Araujo, Shantal: “Mi trabajo es mi vida, significa una forma de comunicarme: Canogar”. Excélsior (México D.F.), 22 abril 2004, Cultura (Repr. bl. y n. portada)
- Cortés, Laura: “La metamorfosis plástica”. Milenio (México D.F.), 22 abril 2004, Cultura (Repr. bl. y n. pág. 43).
- Muñoz, Miguel Ángel: Rafael Canogar. Madrid, Galería Metta, 2004 (Cit. pág. 7) [cat. exp.].
- Muñoz, Miguel Ángel: “Rafael Canogar: la pasión de construir espacios” El Independiente de Hidalgo (Hidalgo, México), 7 mayo 2004, Cultura: Paso a desnivel (Cit. pág. 18).
- Muñoz, Miguel Ángel: Canogar. Palma de Mallorca, Pelaires Centre Cultural Contemporani, 2005 (Cit. pág. 8) [cat. exp.].
- Nieto Alcaide, Víctor: Rafael Canogar. El paso de la pintura. Donostia-San Sebastián, Nerea, S.A., 2006 (Repr. color pág. 99, lám. 71; cit. págs. 98 y 172, lám. 71)
- Sota, Idoia: “Rafael Canogar: ‘He asistido a tres muertes de la pintura’”. Época (Madrid), nº 1128, 15-21 diciembre 2006, La Cultura (Repr. color pág. 61).
-Paparoni, Demetrio y Castro, X. Antón / García Cabido, Xosé Luis: España. Arte español 1957-2007. S.l., Skira, 2008 (Repr. color pág. 30, con técnica mixta) [cat. exp.]
-Muñoz, Miguel Ángel: Convergencia y contratiempo. Una mirada al arte contemporáneo. México D.F., Conaculta / Fonca / Plan C Editores, 2008, Colección La Mosca Muerta, nº 20 (Cit. pág. 108).
- Caramel, Luciano: Rafael Canogar. Obiettivo: la pittura. Roma, Verso l'Arte Edizioni, 2008 (Cit. págs. 7 y 11) [cat. exp.].
- Paparoni, Demetrio [Ed.]: Bernardí Roig. Milán, Skira, 2009 (Repr. color pág. 16, con técnica mixta)
- Muñoz, Miguel Ángel: Rafael Canogar. Madrid, Galería Álvaro Alcázar, 2009 (Cit. pág. 7) [cat. exp.].
- García Berrio, Antonio: “Rafael Canogar: constancia de la antítesis”. Revista de Occidente (Madrid), nº 347, abril 2010 (Cit. pág. 101, con título El arresto).
- Canogar, Rafael: La Abstracción de Rafael Canogar. Valencia. Instituto Valenciano de Arte Moderno (IVAM), 14 noviembre 2013 - 2 febrero 2014 (Repr. color pág. 19) [cat. exp.]
- Navas, Jordi; Martínez, Cristina; Martínez Deltell, Begoña y Pérez Pont, José Luis: “Rafael Canogar versus Daniel García Andújar” en Dialogarte. Las obras maestras del siglo XX. El nuevo arte del siglo XXI, Alicante, Diario Información, 2013.
- Álbum de cromos. Colección Arte Siglo XX. 40 aniversario, Alicante, Museo de Arte Contemporáneo de Alicante, 2017, p. 15, cromo nº 31.
- Castells González, Rosa Mª: “Eusebio Sempere coleccionista. La Colección Arte Siglo XX del Museo de Arte Contemporáneo de Alicante” en Atlas Sempere Canelobre nº 69, Alicante, Instituto Alicantino de Cultura, 2018, p. 280-291.
Toledo, Spain , 1935
Spanish painter and sculptor born in Toledo in 1935. A disciple of Vázquez Díaz, he began by imitating the cubist style of Picasso and Braque and the surrealism of Joan Miró, until evolving towards informal abstraction. In 1957 he became one of th...